Chương 78: Lữ quân sư ba lần giả bại dụ tù trưởng, Kinh Môn một trận lửa phá quân ngoan

Ngự Dương Tử muốn lấy Kinh Châu nhưng chưa vội đánh.

Ông sai Chước Yến Nhi vào trước, giao ba nhiệm vụ: dò đúng quân lực, xem dân hướng về bên nào, và biết văn võ trong thành có đồng lòng không.

Chước Yến Nhi trở về báo rất chi tiết.

Tri phủ Kinh Châu và quan binh Vĩnh Lạc trong nguyên tác bị mô tả là tham tàn, lại được dùng vì từng có thù với Kiến Văn. Chủ tướng Ngô Dung, Mã Vân, Thôi Tụ đều thuộc nhóm đã theo Yên từ sớm. Ngoài ra có một viên tiên phong biệt hiệu “Cổ Quái Tướng”, xuất thân trộm cướp, sức rất mạnh.

Bên ngoài thành còn đóng nhiều đội người vùng núi, bị quan Vĩnh Lạc điều tới làm quân xung kích. Họ không thật sự có thù với hành triều, nhưng bị các đầu mục dẫn đi vì thưởng và lương.

Ngự Dương nhận ra nếu đánh thẳng, mình sẽ phải giết rất nhiều người vốn không liên quan tới tranh chính thống.

Ông định tìm cách làm họ tự rời quân Vĩnh Lạc.

Cùng lúc Diêu Tương đi An Lục trở về báo hầu hết các huyện đã quy thuận, chỉ Kinh Môn và Đương Dương còn chống. Lương từ vùng mới lấy có thể chuyển tới tiền tuyến.

Ngự Dương lập tức chia việc: Diêu Tương lo giám sát vận lương, mình tập trung Kinh Châu.

Trong mấy ngày chờ, ông còn đi xem di tích Dương Hỗ ở Hiện Sơn, đề thơ và bàn với tướng sĩ về những người để lại đức cho dân. Ngự Dương nói:
“Có người giữ một thành, trăm năm sau dân chỉ nhớ mình bắt bao nhiêu phu. Có người cũng làm tướng, trăm năm sau dân còn dựng bia khóc. Khác nhau không nằm ở thắng bao nhiêu trận.”

Đến giữa tháng tám, quân sư đột ngột phát lệnh hành quân.

Các cánh nhẹ phải tới Kinh Môn đúng giờ, không mang quá nhiều vật nặng. Đại quân theo sau.

Kế của Ngự Dương dựa vào việc giả bại nhiều lần.

Một cánh nhỏ ra đánh với các đầu mục quân vùng núi rồi lui. Hôm sau lại một cánh khác thua. Lần thứ ba, một “quân sư” giả cũng xuất hiện, cố ý để bị bắt.

Đối phương mừng lớn.

Họ tưởng hành triều chỉ có vài tướng dũng, quân cơ đã loạn, ngay cả người chỉ huy cũng bị bắt.

Những toán người vùng núi càng kiêu, đuổi sâu vào Kinh Môn.

Ngự Dương còn cố ý bỏ lại một thành trống chất đầy lương thực để dụ đối phương vào. Nguyên tác có mô tả một mẹo làm đối phương sau khi ăn uống mất khả năng giữ đội hình; bản Việt chỉ giữ sự kiện ở mức không thực hành: lực lượng bị dụ vào thành sau đó rơi vào trạng thái hỗn loạn, không còn giữ được hàng ngũ.

Khi các đầu mục tưởng đã thắng hoàn toàn, những người đóng giả quân bại trong thành phát tín hiệu.

Cửa bị đóng.

Lửa nổi từ nhiều nơi đã chuẩn bị sẵn.

Nguyên tác kể trận hỏa công rất dữ và thương vong lớn; bản Việt giữ sự kiện ở mức không đồ họa: lực lượng bị dụ vào thành chịu một thất bại thảm khốc, phần lớn tan rã, chỉ rất ít người thoát.

Ngự Dương đứng trên điểm cao nhìn lửa, không tỏ vẻ vui.

Ông nói:
“Đây là kế ta dùng vì không muốn họ cùng quân Vĩnh Lạc kéo dài chiến tranh, nhưng thắng kiểu này vẫn là thắng đắt.”

Một số tướng cho rằng đối phương là người vùng núi khác phong tục, chết bao nhiêu cũng không đáng tiếc.

Ngự Dương lập tức quở:
“Họ khác tiếng, khác phong tục chứ vẫn là người. Người bị đầu mục dẫn vào chiến tranh không vì vậy mà thành cỏ rác.”

Sau trận Kinh Môn, tin truyền vào Kinh Châu.

Ngô Dung cùng các quan ban đầu không tin. Người lính giả quân sư bị bắt còn cố ý mắng họ, nói lực lượng Kinh Môn thực ra đã rơi vào bẫy và đại quân thật đang tới.

Các quan càng hoảng.

Họ quyết rút quân ngoài thành về, đóng chặt cửa, cấm dân đi lại.

Ngự Dương nhân đó cho các cánh áp gần nhưng không đánh ngay.

Ông muốn trước lấy dân tâm.

Hịch được ném vào thành, kể rõ quan nào tham, quân nào hại dân, lại hứa quân hành triều vào thành sẽ giữ chợ, kho và nhà dân. Chước Yến Nhi bí mật liên hệ những người bất mãn.

Trong dân lan câu chuyện miếu Quan Công có điềm lạ. Họ cho rằng vị thần trung nghĩa hẳn sẽ đứng về phía chính thống Kiến Văn.

Ngự Dương không dựa hoàn toàn vào lời đồn, nhưng hiểu biểu tượng Quan Công có sức lớn ở Kinh Châu. Ông cho sửa miếu ngoài thành, đặt hai lá cờ ghi danh Kiến Văn và Đế Sư ở nơi lễ tế, nhấn mạnh nghĩa quân tới đây không vì cướp địa phương mà vì một chữ trung.

Một trận nhỏ ngoài thành diễn ra.

Tướng hành triều giả lui; quân Vĩnh Lạc lại đuổi rồi bị phản kích. Mã Vân, Thôi Tụ đều mất thế, một số tướng bị bắt.

Trong thành, dân càng dao động.

Đến khi cổng mở, Ngự Dương cho quân vào theo từng đội, không tản.

Những quan có đại án bị xét. Nhưng điều đáng chú ý là ông không bỏ qua cả những đầu mục cướp cũ vốn tạm theo mình. Có hai anh em giang hồ lập công bắt Thôi Tụ, tưởng nhờ thế sẽ được miễn mọi tội. Dân lại nộp rất nhiều đơn tố họ từng cướp bóc và làm hại người.

Ngự Dương nói:
“Có công thưởng công, có tội xét tội. Hai thứ không triệt tiêu nhau.”

Ông trả thưởng cho người nhà họ, rồi vẫn xét những tội đã chứng minh.

Đổng Xuân Thu nhìn cách làm càng phục.

Kinh Châu về hành triều.

Từ đây Ngự Dương có một căn cứ lớn để tiến sâu vào Hồ Quảng, đồng thời kiểm soát một phần đường nước lên xuống Trường Giang.

Nhưng chiến thắng cũng để lại một bài học khó chịu: một quân sư có thể dùng trí khiến đối phương tự đi vào bẫy, song càng thông minh càng phải tự hỏi liệu mình có đang biến con người thành những quân cờ không còn giá trị riêng hay không.

Đó chính là điều Gia Cát Vũ Hầu từng nhắc Ngự Dương trong giấc mộng Nam Dương.