Chương 64: Phương học sĩ một lời thuyết phục bảy huyện, Thiết tiên sinh một thư khiến quan lại quy tâm

Chiến dịch Hà Nam của Ngự Dương Tử tiếp tục.

Phương Dĩ Nhất đã xin đi trước tới Quy Đức thuyết phục Thái thú Hiên Bá Ngang.

Hai người vốn quen biết từ trước. Tuy mỗi người đang đứng dưới một chính quyền khác, thư từ chưa từng hoàn toàn cắt.

Phương Dĩ Nhất cải đạo trang, đi một mình tới gần thành rồi nhờ người báo tên cũ.

Hiên Bá Ngang nghe “Phương Dĩ Nhất” thì giật mình:
“Ông ấy đang làm quan lớn bên Tế Nam, sao dám vào đây?”

Thuộc hạ khuyên bắt.

Hiên không chịu:
“Bạn cũ tới nói chuyện, chưa nói đã bắt thì ta thành người gì?”

Ông cho mời vào hậu đường.

Phương Dĩ Nhất không vòng:
“Ta tới xin ông giao Quy Đức.”

Hiên Bá Ngang bật cười:
“Quả nhiên.”

Phương nói:
“Không phải vì ta có đại quân ngoài thành. Ta chỉ hỏi ba việc. Kiến Văn có phải do Cao Hoàng lập không? Yên Vương có phải dùng binh vào kinh không? Dân Quy Đức có muốn vì chuyện trong hoàng tộc mà chết thêm một lần không?”

Hiên im.

Phương tiếp:
“Nếu ông tin Vĩnh Lạc chính đáng, cứ giữ. Ta quay về, sau này gặp trên chiến trường không trách. Nếu chính ông cũng biết việc ấy có khúc mắc, vì sao lấy cả thành làm vật hy sinh chỉ để giữ một chiếc ấn?”

Hiên Bá Ngang nói mình đang ăn lộc Vĩnh Lạc.

Phương hỏi:
“Ông trước cũng ăn lộc Kiến Văn. Nếu cứ lấy lộc làm lý do, mỗi lần thiên hạ đổi chủ thì trung nghĩa đổi theo ngày phát lương sao?”

Hai người tranh luận cả đêm.

Cuối cùng Hiên Bá Ngang không chịu gọi Chu Đệ là phản tặc nhưng thừa nhận mình không muốn dân bị chiến tranh.

Ông đồng ý mở thành với điều kiện quan và quân không bị giết bừa, dân không bị cướp.

Phương Dĩ Nhất lấy danh dự bảo đảm.

Ngự Dương Tử sau khi nhận tin không lập tức kéo quân vào.

Ông gửi một lá thư chính thức:
“Người giao thành vì dân thì hành triều lấy lễ đãi. Sau này nếu muốn cáo quan về quê cũng cho.”

Hiên Bá Ngang đọc xong mới thật sự quyết.

Quy Đức mở cửa.

Từ phủ thành, bảy huyện thuộc quyền cũng lần lượt cử người tới hỏi điều kiện. Phương Dĩ Nhất dùng cùng một nguyên tắc: không ép người phải tự nhận mình “phản Vĩnh Lạc”, chỉ yêu cầu công nhận chính sóc Kiến Văn trong vùng hành triều, bảo vệ dân và giao quân quyền.

Bảy huyện nối nhau quy thuận, đúng với tiêu đề “một lời khuất phục bảy lệnh”.

Ngự Dương vào thành rất muộn, sau khi quan địa phương đã tự ổn định.

Ông còn giữ Hiên Bá Ngang một thời gian để bàn dân chính, rồi cho tự chọn ở hay về.

Trong khi đó, Thiết Đỉnh nhận một nhiệm vụ khác.

Một số quan lân cận sợ hành triều sẽ truy tội vì từng nhận chức Vĩnh Lạc, đang tính bỏ chạy hoặc phá kho trước khi đi.

Thiết Đỉnh không đem quân tới ngay.

Chàng viết một bức thư.

Trong thư nhắc rằng chính bản thân mình là con Thiết Huyễn, người bị Vĩnh Lạc xử nặng; nếu hành triều lấy thù riêng làm phép nước thì Thiết gia phải là người muốn trả thù nhất. Nhưng từ ngày vào Tế Nam, Nguyệt Quân và hai quân sư vẫn phân biệt kẻ chủ động phản chủ với người chỉ làm chức phận, phân biệt tham quan với người thanh liêm.

“Các ông sợ bị giết vì đã nhận ấn Vĩnh Lạc. Ta lại nói, người giữ dân không nên sợ. Chỉ kẻ biết mình có tội với dân mới cần chạy.”

Bức thư được sao cho nhiều huyện.

Một số quan vốn định đốt sổ chạy trốn dừng lại.

Họ cử đại diện tới gặp Thiết Đỉnh.

Chàng không hứa miễn mọi tội:
“Ta không biết các ông đã làm gì thì sao hứa? Cứ giao sổ, để dân kiện. Có tội xét tội, không tội giữ chức.”

Cách nói thẳng ấy lại khiến họ tin hơn lời “đại xá hết”.

Nhiều nha môn vì thế không tan.

Ngự Dương Tử nghe việc, khen Thiết Đỉnh đã tiến bộ:
“Ngày trước ngươi nóng đến mức tự xông ra thành bị bắt. Nay một lá thư giữ được mấy huyện, xem như biết tiết sức.”

Thiết Đỉnh đáp:
“Bị bắt một lần đủ nhớ cả đời.”

Các tướng cười.

Câu chuyện về Phương Dĩ Nhất và Thiết Đỉnh cho thấy hành triều lúc này đã khác thời Tá Thạch Trại. Trước kia một thành phải dựa tiên thuật, nội ứng hoặc đánh trận. Nay chính sách đã có tiếng, đôi khi chỉ cần người đáng tin giải thích rõ thì quan dân tự cân nhắc.

Điều đó không có nghĩa tất cả đều hàng.

Khai Phong vẫn còn quân lớn Vĩnh Lạc.

Ở đó, một trận thật sự đang chờ Thiết Đỉnh.