Chương 54: Tám nước vượt biển cùng triều cống, chư tử bàn trời đất tranh hơn thua
Tháng tám năm Kiến Văn thứ mười ba, các nhóm tìm thánh chủ lần lượt trở về Tế Nam.
Sử Bân đi đường Khai Phong, còn Tăng Công Vọng, Trình Tri Tinh, Diệp Vĩnh Thanh và Dương Kế Nghiệp chia nhiều tuyến để tránh cùng lúc gây chú ý. Sau chín năm bôn ba, người nào cũng phong sương hơn trước.
Sáng hôm sau, văn võ tập trung tại hành điện.
Nguyệt Quân hỏi ngay:
“Thánh giá vì sao chưa về? Hiện ở đâu?”
Sử Bân không dám nói dài trước, chỉ dâng chiếc hộp ba lần niêm.
Ngoài là lụa vàng, trong là lụa đỏ, lớp trong cùng là hộp gấm. Trên niêm có tiểu ngọc tỷ bốn chữ “Đế Sư duệ lãm”.
Nguyệt Quân mở ra.
Bên trong chỉ có một bài thất ngôn bốn câu, ý nói bóng trăng soi sông núi, người cầm bầu cầm bát vẫn thong dong hành cước; nhờ nói với “Kim tiên tử” cứ ngẩng đầu đợi dưới cờ vàng ở Phượng Thành.
Quan trong điện chuyền nhau đọc, ai nấy vừa mừng vừa xúc động.
Sử Bân tâu thêm lời Kiến Văn:
“Lấy được Hoài–Dương rồi, trẫm mới có thể phục vị.”
Nguyệt Quân nói:
“Vậy ý thánh đã rõ. Không cần ép người đang ẩn phải đi qua trùng trùng cửa ải chỉ để ngồi vào một điện còn giữa chiến tranh. Trước lấy Hoài–Dương, mở đường, rồi mới nghênh.”
Nàng khen bốn sứ giả đã tận lực chín năm.
Khi Trình Tri Tinh kể việc Chước Yến Nhi phá nhóm sứ Vĩnh Lạc, Nguyệt Quân lập tức gọi hiệp khách vào.
Chước Yến Nhi chỉ cúi đầu không dám nhìn.
Nguyệt Quân ban hiệu “Thiên Sinh Hiệp Khách”, thưởng vàng bạc nhưng dặn không được lấy danh hiệp khách làm lý do tự tiện giết người.
Sau đó hậu duệ nhỏ của Phương Hiếu Nhụ cũng được đưa vào Quốc học học tập, không ép làm quan sớm.
Triều còn chưa tan, Nữ Kim Cang vào báo Đăng Châu có việc.
Đồng Nhiên phụng mệnh từ duyên hải tới tâu: sáu sứ giả được hành triều phái ra biển trước đây đã cùng sứ thần tám nước trở lại, thuyền đang neo ở các cửa biển An Đông, Nhật Chiếu.
Tin làm cả triều kinh ngạc.
Ban đầu sứ hành triều chỉ tới vài nơi như Lưu Cầu, Nhật Bản và các nước hải ngoại quen đường. Không ngờ chuyện Nguyệt Quân dùng nữ tướng đánh tan đội ngoại khấu năm xưa đã truyền rộng. Nhật Bản vốn sợ bị trả thù, lại muốn hòa, nên liên kết nhiều nước cùng tới.
Tám đoàn được truyện kể gồm Đại Tây Dương, Tiểu Tây Dương, Xiêm La, Nhật Bản, Hồng Mao, Lưu Cầu, Phù Dư và Giao Chỉ. Đây là cách gọi thế giới theo tưởng tượng địa lý của tác giả thời Thanh, không phải bản đồ hiện đại.
Mỗi nước có chính sứ, phó sứ, mang sản vật và biểu văn.
Ngự Dương Tử cùng các đại thần bàn nghi lễ.
Ông nói khách tới nơi nào phải biết lễ nơi ấy, nhưng cũng không nên bắt người chưa từng học Hán lễ làm ngay những nghi thức phức tạp rồi cười họ vụng. Vì vậy cho quan lễ nghi dạy trước vài ngày, phiên dịch giải thích ý nghĩa từng động tác.
Diêu Tương và Thẩm Kha phụ trách tiếp đón.
Đến ngày triều kiến, hai mươi bốn sứ thần trước vào hành điện Kiến Văn. Chính giữa treo thánh dung, trên án đặt ngọc khuê. Văn thần hai bên chỉnh tề.
Các sứ làm lễ theo nghi đã học.
Sau đó họ tới điện Nguyệt Quân.
Ở đây Nữ Kim Cang và Mãn Thích Nô đứng hai bên, trang phục nữ tướng khiến khách hải ngoại nhìn không chớp mắt. Họ đã nghe đồn “nữ tiên Sơn Đông”, nay mới tận mắt thấy.
Nguyệt Quân không xưng hoàng đế, lại nói rất rõ các nước dâng biểu phải dâng cho Kiến Văn hành điện trước, mình chỉ nhận lễ với tư cách Đế Sư.
Trong đoàn Nhật có chính sứ Ôn Cát Lý xin gặp riêng Ngự Dương Tử.
Ông báo một chuyện bí mật: thái giám Trịnh Hòa của Vĩnh Lạc từng đi qua các nước biển tìm Kiến Văn, đã bị người Nhật giữ; Hồ Doanh và Hồ Tĩnh nghe tin chạy thoát. Trịnh Hòa hiện vẫn trong tay họ, xin hành triều quyết định.
Ngự Dương nghe xong rất mừng vì như vậy đường truy tìm Kiến Văn ngoài biển bị cắt.
Nhưng ông không cho đem người ra bêu làm nhục. Ông nói phải xét theo thân phận sứ thần và trách nhiệm thực tế, không để việc ngoại giao biến thành cuộc báo thù.
Sau lễ triều cống, hành điện mở yến.
Điều thú vị nhất lại không phải châu báu mà là cuộc tranh luận giữa học giả các nơi và chư tử trong triều.
Người bàn thiên văn, người nói địa lý, người so đường biển với đường bộ. Một số học giả Trung Hoa vốn quen nghĩ thiên hạ theo lối cũ, nay nghe sứ các nước mô tả biển lớn và các vùng xa mới thấy điều mình học chưa chắc đã bao quát hết.
Vương Chi Thần đặc biệt hứng thú với sao trời khi đi biển.
Ông hỏi các thủy thủ phương nam rằng nhìn những vì sao nào để biết phương hướng. Ngự Dương lại hỏi gió mùa đổi theo tháng ra sao, nhưng chỉ để hiểu địa lý quốc gia, không biến cuộc nói chuyện thành hướng dẫn hàng hải chi tiết.
Một vị nho sinh chê “man di” chẳng có gì đáng học.
Nguyệt Quân lập tức nói:
“Không biết chữ Hán không đồng nghĩa không biết trời biển của họ. Người tự cho mình ở giữa mà không chịu nghe bốn phía mới thật sự hẹp.”
Câu ấy khiến cuộc tranh luận bớt kiêu ngạo.
Các sứ ở lại nhiều ngày rồi lần lượt trở về.
Nguyệt Quân trả lễ vừa phải, không lấy quốc khố đang cần cứu dân để khoe giàu. Đối với Nhật Bản, nàng nhắc rõ từ nay không được để võ sĩ hay thuyền vũ trang sang quấy duyên hải; chuyện cũ có thể bỏ nếu giữ hòa.
Tám nước tới triều cống khiến danh hành điện Kiến Văn vang xa.
Nhưng trong mắt Nguyệt Quân, điều quan trọng nhất của tháng ấy vẫn là bốn câu thơ của người đang cầm bát đi trong núi.
Kiến Văn chưa về.
Con đường Hoài–Dương phải được mở.

Ghi chú cá nhân
Chỉ mình bạn thấy