Chương 36: Đường Nguyệt Quân dựng đô Tế Nam, Lữ Sư Trinh bàn việc tìm Kiến Văn Đế
Tế Nam đã về tay nghĩa quân, điều cần làm trước nhất không còn là đánh thêm một thành nữa, mà là biến vùng đất vừa lấy được thành căn cơ đủ sức chứa một triều đình đang lưu vong.
Hôm sau, Ngự Dương Tử cùng Cao Hàm Ninh dẫn văn võ vào chầu. Nhiếp Ẩn Nương truyền dụ của Nguyệt Quân: từ xưa bậc vương giả dựng đô đều lấy chính giữa làm trọng. Tề Vương phủ nằm lệch về phía đông, tuy rộng nhưng không hợp làm hành điện lâu dài. Phải tìm một khu đất rộng hơn ở vị trí chính, sửa thành chính điện trước để thờ thánh dung, ngọc khuê và chuẩn bị ngày nghênh Kiến Văn Đế trở về. Hậu điện có thể làm sau. Những công sở cũ của văn võ được phân lại làm quân sư phủ, giám quân phủ và các nha môn mới; quân sĩ vẫn ở doanh trại, tuyệt đối không được chiếm nhà dân.
Nguyệt Quân nhấn mạnh một câu:
“Dựng được đô chưa phải đại sự lớn nhất. Đại sự đứng đầu vẫn là tìm thánh chủ.”
Nàng yêu cầu văn võ chọn đúng bốn người có thể đi khắp thiên hạ tìm Kiến Văn. Người được chọn phải từng biết dung mạo hoàng đế, có lòng trung không lay, lại chịu được nhiều năm giả dạng và lưu lạc.
Việc tưởng dễ mà hóa khó.
Trước đó đã có năm vị cựu thần bí mật tìm tới. Họ đều từng theo Kiến Văn, nay cải trang mỗi người một dạng để tránh tai mắt triều Vĩnh Lạc. Triệu Thiên Thái khoác áo vải, dáng như một lão nông. Vương Chi Thần từng làm quan thiên văn, nay giả làm người vá nồi. Quách Tiết xuống tóc, người ta gọi là Tuyết Hòa Thượng. Một vị khác ẩn dưới pháp danh Vân Môn tăng. Người cuối cùng dùng biệt hiệu Tái Mã tiên sinh. Họ cùng chung một ý: không muốn làm quan mới, chỉ xin đi tìm vua cũ.
Ngự Dương Tử vốn định dùng cả năm, nhưng dụ chỉ ghi rõ bốn người.
Cao Hàm Ninh bảo:
“Hay cứ dâng năm tên, xin Đế Sư tự chọn?”
Ngự Dương lắc đầu:
“Dụ đã nói ‘châm chước định bốn người’. Việc gì cũng đẩy lên trên thì còn cần quân sư làm gì?”
Ngày đầu bàn đến chiều không xong. Năm lão thần ai cũng muốn đi, không ai chịu nhận rằng người khác trung hơn mình. Ngày thứ hai vẫn vậy.
Lưu Siêu đứng bên nghe mãi, cuối cùng nói:
“Việc nghênh thánh giá hệ trọng, nếu không ai chịu nhường thì xin sáng sớm trai giới, đối trời rút thăm. Kẻ nào được chọn coi như thiên ý.”
Ngự Dương và Cao Hàm Ninh thấy lời một thiếu tướng trẻ lại hợp lý, lập tức đồng ý.
Nhưng trước khi rút thăm, Nguyệt Quân gọi riêng năm người vào. Nàng không hỏi ai có công lớn hơn, chỉ hỏi đường đi, sức khỏe, khả năng cải trang và nơi từng quen biết. Sau một hồi đối đáp, nàng quyết định không để cả năm cùng đi một hướng. Việc tìm người phải chia nhiều tuyến, mỗi tuyến lại cần người trẻ đủ sức chạy đường dài.
Đúng lúc ấy, một nhóm hậu duệ trung thần khác tới Tế Nam.
Người đi đầu là Ngụy Cổn, con của Ngụy Miện. Sau còn có Trâu Hy Kha, Chu Văn Hiến, Hoàng Toản, Diệp Tiên Xuân, Dư Hành Nghị, Trương Bằng, Tăng Bưu và vài thiếu niên khác. Cha anh họ phần nhiều chết hoặc bị truy vì giữ lòng với Kiến Văn. Có người từng trốn trong chùa, có người ẩn ở thôn quê, có người theo thương đoàn đi xa rồi mới nghe tin Nguyệt Quân dựng chính sóc cũ.
Nguyệt Quân tiếp họ tại điện bên.
Nàng không hỏi trước chuyện báo thù, chỉ hỏi từng người đã học gì. Người đọc kinh sử, người biết toán lương, người giỏi cưỡi ngựa, người có sức mạnh. Tăng Bưu đặc biệt khỏe, dùng một binh khí rất nặng, vừa vào đã tỏ vẻ chẳng coi những tướng trẻ trong trại ra gì.
Nhiếp Ẩn Nương thấy thế, chỉ dùng một tay nhấc món binh khí của Tăng Bưu như vật nhẹ rồi đặt lại trước mặt.
Tăng Bưu đỏ mặt, lập tức quỳ:
“Tiểu nhân biết ngoài trời còn trời.”
Nguyệt Quân không cười nhạo:
“Biết phục người hơn mình là bước đầu để dùng được sức mình.”
Nhóm thiếu niên được ghi tên vào sổ hậu duệ trung nghĩa, sau đó phân về các nha và doanh để học việc.
Nhờ những người mới này, kế tìm Kiến Văn được hoàn chỉnh.
Tăng Công Vọng vốn giữ ngọc khuê Kiến Văn từ cha truyền lại, từng tận mắt biết nhiều cựu thần, được chọn đi một tuyến lớn cùng Trình Tri Tinh. Họ phải qua Giang Tây, Hồ Quảng, Hồ Nam rồi xuống Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, dò các chùa quán và vùng núi nơi hoàng đế có thể ẩn tích.
Diệp Vĩnh Thanh cùng Dương Kế Nghiệp đi tuyến phía đông: qua Giang Nam, Chiết Giang, Phúc Kiến rồi men vùng ven biển, tìm những đầu mối từng thấy đoàn tăng nhân lạ.
Những cựu thần lớn tuổi hơn ở lại cung cấp danh sách người quen, ám hiệu, địa điểm, thư giới thiệu và hình dung dung mạo.
Ngự Dương Tử dặn bốn sứ giả:
“Không được lấy danh nghĩa triều đình ép người. Triều Vĩnh Lạc tai mắt khắp nơi. Các ngươi có thể giả tăng, đạo, thương nhân, thầy thuốc tùy cảnh. Nhưng gặp bất cứ tin gì đều phải xét hai lần. Đừng vì một câu đồn mà kéo cả mạng lưới vào bẫy.”
Đây không phải lời chỉ dẫn cho một chuyến đi vài tháng.
Cả triều đều hiểu việc tìm hoàng đế có thể kéo dài nhiều năm.
Nguyệt Quân đích thân trao mật phù cho từng người:
“Nếu tìm được thánh chủ, đừng tự tiện mời về. Trước hết dâng biểu trình rõ căn cơ Trung Nguyên, chờ thánh ý. Ta dựng hành điện để chờ vua, không phải dựng một cái cớ để bắt vua phải về.”
Bốn người lạy nhận.
Sau việc nghênh giá, Nguyệt Quân quay sang chuyện dựng đô.
Các nha môn Tế Nam được kiểm lại. Kho lương, kho bạc, trạm dịch, cầu đường đều phải ghi sổ mới. Quan cũ thanh liêm được giữ, người từng theo Vĩnh Lạc nhưng chỉ làm dân chính mà không tham hại cũng được xét dùng. Những người có đại án phản Kiến Văn thì tách riêng.
Ngự Dương Tử đề nghị lập hai loại sổ: sổ quân và sổ dân. Trong chiến tranh trước đây, người lính thường bị ghi chung với dân phu, người chạy loạn lại biến thành “hộ mất tích”, khiến thuế và lương đều rối. Nay phải làm lại từng huyện.
Cao Hàm Ninh bổ sung:
“Có đô mà dân không yên thì chỉ là đại doanh lớn. Muốn gọi là quốc phải có pháp, có lương, có học, có người làm ruộng.”
Nguyệt Quân đồng ý.
Nàng còn ra lệnh dựng học đường, trước hết thu những trẻ mồ côi vì chiến tranh và con em quân sĩ. Không đủ thầy thì mời các cựu nho ở địa phương. Nhà nào quá nghèo được cấp gạo để trẻ không phải bỏ học đi kiếm ăn.
Các tướng ban đầu thấy việc ấy chẳng liên quan chiến trận, nhưng Ngự Dương nói:
“Đánh Yên một đời rồi sao? Nếu mai sau có thiên hạ mà vẫn không có người biết chữ, biết phép trị dân, vậy chiến thắng dùng vào đâu?”
Từ ngày ấy, Tế Nam thay đổi dần.
Cờ Kiến Văn vẫn treo, nhưng dưới cờ không chỉ có giáo trường và kho binh. Có trường học, kho cứu tế, nha xét án, nơi tiếp nhận người lưu tán và công sở tìm kiếm cựu thần.
Nguyệt Quân vẫn sống rất giản dị trong phần hành điện chưa sửa xong. Nàng nói chính điện dành cho Kiến Văn, bản thân chỉ cần một nơi xem tấu.
Đêm bốn sứ giả lên đường, nàng đứng ngoài cửa thành nhìn theo rất lâu.
Bào Thái Thái hỏi:
“Con lo không tìm được sao?”
Nguyệt Quân đáp:
“Không. Ta chỉ nghĩ một vị hoàng đế từng ngồi giữa muôn quan, nay phải giấu tên đi từng con đường núi. Chúng ta ở đây dựng điện thật lớn, người cần ngồi trong điện lại chẳng biết đang ở đâu.”
Bào Thái Thái nói:
“Duyên chưa tới thì điện cứ để trống. Có lúc một chỗ trống lại giữ được lòng người hơn một ngai có người ngồi sai.”
Nguyệt Quân nghe xong không nói nữa.
Ngoài thành, bốn sứ giả đã chia làm hai hướng, khuất dần giữa đường xa.

Ghi chú cá nhân
Chỉ mình bạn thấy