Chương 3: Bào Tiên Cô hóa thân làm nhũ mẫu, Đường Tái Nhi ngày sinh ngộ tiền duyên

Hoàng phu nhân sinh Tái Nhi mới được năm ngày đã gượng dậy tiếp đãi họ hàng, vì thế nhiễm phong hàn, đau đầu phát sốt. Thầy thuốc thay nhau chữa mà bệnh không giảm, trái lại mỗi ngày một nặng. Đường Quỳ vừa lo tìm nhũ mẫu cho con, vừa sai người tới Tân Châu mời danh y. Người được mời tới xem mạch, nói đây là chứng thương hàn sau sinh, tà nhiệt kết lại, huyết ứ chưa tan, không thể tùy tiện dùng phép phát hãn hay công hạ, chỉ có thể dùng thuốc điều hòa rồi theo dõi.

Tái Nhi lúc ấy đã ba bốn ngày thiếu sữa, vậy mà chẳng hề khóc quấy. Lão Mai pha chút nước cơm cho uống, nàng cũng ngoan ngoãn nuốt. Bồ Đài là huyện nhỏ, muốn tìm nhũ mẫu sạch sẽ, khỏe mạnh không dễ. Đường gia đã xem hai người nhưng đều không vừa ý.

Bệnh Hoàng thị lại chuyển nặng, ngực bức bối, hơi thở gấp. Vị danh y ở Tân Châu cũng xin lui, không dám hứa cứu. Em trai và em dâu Hoàng thị tới thăm, nhìn sắc mặt đã biết khó qua, kín đáo bảo Đường Quỳ chuẩn bị hậu sự.

Đúng lúc cả nhà gần như tuyệt vọng, lão gia nhân vào báo có một người đàn bà tự xưng quê Tế Ninh, lưu lạc tới đây, muốn làm nhũ mẫu, tiền công bao nhiêu cũng được. Người ấy ăn mặc giản dị nhưng sạch sẽ, tuổi đã trung niên, tóc nửa đen nửa bạc, thần sắc trang nghiêm mà thanh thoát, đôi mắt sáng khác thường. Nhìn bề ngoài giống một phụ nhân từng trải, chẳng ai biết thực ra là bậc tiên gia.

Đường Quỳ đang rối lòng nên cho Lão Mai dẫn bà vào phòng bệnh. Hoàng thị tuy mê mệt vẫn còn tỉnh trí, mở mắt thấy người mới tới liền khẽ gật đầu.

Em dâu Hoàng thị bế Tái Nhi trao cho nhũ mẫu. Người kia vừa nhận đứa trẻ đã nói một tiếng “Tốt”. Kỳ lạ thay, Tái Nhi vốn từ lúc sinh chưa từng cười, nay lại cười khanh khách, trong miệng ú ớ như muốn nói. Khi dì muốn bế lại, nàng quay mặt đi. Lão Mai giơ tay đón, nàng cũng không chịu.

Hoàng thị thấy vậy, nước mắt tuôn xuống:
“Con ơi, ta không có phúc làm mẹ con. Người này mới giống người mẹ thật sự của con.”

Nói xong bà ngất đi. Tỉnh lại, bà dặn chồng phải đối đãi thật tốt với nhũ mẫu. Đường Quỳ đau lòng, chỉ biết gật đầu.

Đêm ấy bệnh Hoàng thị nguy kịch. Lão Mai ôm đỡ bà, Đường Quỳ ngồi bên giường. Đến nửa đêm, bà gọi tên Tái Nhi, than mình sinh được con mà chẳng có phúc nuôi con. Sau đó bà lại dặn Đường Quỳ rằng Lão Mai trung thành, sau này nên lo cho bà ấy một chỗ nương tựa, rồi nhắm mắt qua đời.

Cả nhà phát tang. Đến sáng, nhũ mẫu bế Tái Nhi ra trước linh cữu. Đứa trẻ bỗng khóc lớn, lần đầu tiên phát ra tiếng khóc thật sự. Đường Quỳ càng đau đớn:
“Con chưa đầy tháng mà đã biết mẹ mất sao?”

Tái Nhi khóc mãi không ngừng. Nhũ mẫu cúi xuống nói:
“Thôi đừng khóc. Sau này con còn có ngày làm rạng danh mẹ.”

Đứa trẻ nghe vậy mới dần nín. Gia nhân đứng quanh ai cũng ngầm kinh hãi.

Tang sự Hoàng thị được làm đủ lễ. Sau bốn mươi chín ngày, Đường Quỳ vì đau buồn mà cũng sinh bệnh mấy hôm. Khi tĩnh lại, ông mới nhớ từ lúc người nhũ mẫu xuất hiện, Tái Nhi lập tức khác hẳn. Ông cho mời bà ra hỏi rõ lai lịch.

Người ấy tự xưng họ Bào. Cha từng làm tri phủ Duyện Châu, thuở nhỏ bà được học kinh sử và nữ công. Cha thấy ở Tế Ninh có một thần đồng mười hai tuổi đã vào học, đoán sau này tất hiển đạt nên gả bà cho người ấy. Nhưng chồng tài cao mệnh bạc, thi mãi không đỗ rồi uất ức mà mất. Ba ngày sau khi chồng qua đời, bà sinh một con trai, đứa trẻ vừa sinh đã chết.

Bào thị nói tiếp rằng hôm ấy cũng chính là rằm tháng tám năm nay, giờ Dậu. Không con không cái, bà vốn định chôn chồng xong sẽ xuống tóc. Nhưng đêm ấy nằm mộng thấy Tống Sinh Nương Nương nói:
“Con của ngươi vốn phải là thân nữ, lại đầu nhầm vào thai nam nên không ở được. Nay ta đã đưa nó tới nhà một vị ‘chân hiếu liêm’ ở huyện Bồ Đài. Bên ngươi mất thì bên ấy sinh.”

Tỉnh dậy, Bào thị lập tức tìm tới Bồ Đài. Ban đầu bà hỏi nhà vị hiếu liêm họ Chân mà không ai biết. Sau gặp Nhạc Bán Tiên, ông ta giải rằng “chân hiếu liêm” nghĩa là người thật sự xứng danh hiếu liêm chứ không phải họ Chân, và chỉ cho bà tới Đường gia đang cần nhũ mẫu.

Đường Quỳ nghe nửa tin nửa ngờ. Nhưng sự thân thiết kỳ lạ giữa Tái Nhi và Bào thị khiến ông không thể coi đó là lời bịa. Ông nói từ nay xin bà coi Tái Nhi như con ruột.

Bào thị nhận lời, lại nói mình thông kinh sử, giỏi kim chỉ, sẽ dạy Tái Nhi cả học vấn lẫn việc nữ công, sau này nếu nàng xuất giá bà cũng theo sang để chăm sóc đến cuối đời.

Đường Quỳ chợt hỏi:
“Hôm tang phu nhân, bà nói Tái Nhi ngày sau sẽ làm rạng danh mẹ. Con gái lấy chồng, xưa nay có ai phong tặng mẹ ruột đâu?”

Bào thị chỉ cười:
“Lệnh ái là ‘con gái hơn con trai’. Tôi nói thế để dỗ nó thôi.”

Nhưng Đường Quỳ nhớ đúng câu Tống Sinh Nương Nương đã nói trong mộng của vợ, càng thấy người trước mặt không tầm thường. Từ đó ông ra lệnh trong nhà gọi bà là Bào Thái Thái chứ không gọi nhũ mẫu.

Thời gian qua nhanh. Đến lễ thôi nôi, Đường Quỳ bày các vật để Tái Nhi chọn. Bào Thái Thái bảo nhất định phải đặt thêm một thanh kiếm. Đường Quỳ lấy thanh Tùng Văn kiếm do tổ tiên để lại đặt lên thảm. Bào Thái Thái lại lấy trong tay áo ra một quả ngọc ấn sáng rực, đặt cạnh kiếm.

Tái Nhi được thả ngồi giữa thảm, không hề để ý vàng bạc hay đồ nữ công. Nàng bò thẳng tới, tay phải kéo thanh kiếm về bên mình, tay trái cầm ngọc ấn, tự xỏ dây đỏ của ấn vào cánh tay. Sau đó chỉ lật xem vài quyển sách, còn những thứ khác đều bỏ qua.

Họ hàng nhìn mà ngơ ngác. Có người lại nghi Bào Thái Thái là yêu quái. Đường Quỳ nghe thấy nhưng giả như không biết.

Tới ngày giỗ đầu Hoàng thị, Đường Quỳ khóc trước linh vị. Tái Nhi nghe tiếng cha nhất quyết đòi ra, rồi cũng khóc theo. Đường Quỳ phải cố nén nước mắt vì sợ con nhỏ thương tâm.

Năm Tái Nhi năm tuổi, Bào Thái Thái bắt đầu dạy 《Nữ Tiểu Học》. Nàng đọc một lần đã thuộc. 《Tứ Thư》《Ngũ Kinh》 chỉ hai năm đã học hết; nghe một hiểu mười, đôi khi còn nêu những ý mà người lớn chưa từng nghĩ tới.

Chín, mười tuổi, nàng đã giỏi văn chương, thơ phú. Sách trong nhà được đưa hết vào nội thất cho nàng tùy ý đọc. Có ngày Tái Nhi hỏi binh thư. Bào Thái Thái nói binh thư thật sự chưa tới thời điểm, trước mắt cứ đọc 《Võ Kinh Thất Thư》.

Đường Quỳ nghe con gái muốn học quân sự thì vừa kinh ngạc vừa lo. Ông gọi hai người ra tiền sảnh để thử chí hướng Tái Nhi.

Khi ấy nàng mới mười một tuổi. Dung mạo thanh tú, y phục đơn giản, không thích hương liệu, thêu gấm, hoa cài hay son phấn. Đường Quỳ càng nhìn càng nghĩ con mình giống người tiên.

Ông lấy một khối ngọc chặn sách chạm hình bàn ly, bảo nàng làm thơ. Tái Nhi ứng khẩu, đại ý nói vật ngọc kia đã trấn sách nghìn năm, giống những học giả chỉ biết giữ khuôn cứng; sao không hóa rồng làm mưa, tự do ra vào chín tầng trời.

Đường Quỳ khen khí thơ cao nhưng trách nàng có ý chê Tống Nho.

Tái Nhi lập tức giải thích. Theo nàng, đạo Khổng Mạnh không phải một đống khuôn phép chết cứng. Khổng Tử dạy người từ học vấn mà tiến, Tử Tư nói đến tận tính, Mạnh Tử lấy nhân nghĩa hiếu đễ làm con đường vào thánh, nhưng chỗ thâm sâu vẫn là tận tính tri thiên. Nếu người sau không hiểu thiên đạo mà cứ gượng đặt chú giải, biến đạo sống thành vô số quy củ cứng ngắc thì chỉ khiến người học vướng mắc. Nàng đọc sách cốt tìm bản ý thánh hiền chứ không muốn làm người chỉ khoan vào chương cú.

Đường Quỳ nghe cô con gái mười một tuổi thao thao như vậy, kinh ngạc đến không đáp nổi.

Ông lại hỏi nàng có học nữ công không. Tái Nhi đáp mình mang tên “Tái Nhi”, vốn đã có ý nữ nhi không thua nam nhi, không muốn lấy nữ công làm giới hạn cả đời.

Đường Quỳ hỏi cổ đại nàng kính trọng những người phụ nữ nào. Tái Nhi kể những người nổi bật về trí, hiếu, trinh, tiết, tài, liệt. Khi hỏi ai tiêu biểu cho đức vợ chồng hòa thuận, nàng vẫn biết tôn trọng Ban Chiêu. Điều đó khiến cha phần nào yên tâm.

Nhưng khi Đường Quỳ chỉ bụi trúc đốm ngoài sân, muốn nàng ngâm thơ về Tương phi, Tái Nhi lại làm một khúc nói hai người con gái thay vì chỉ theo Thuấn Đế xuống Cửu Nghi, thà ở lại Tương Xuyên tự làm chủ mình.

Đường Quỳ lại giật mình.

Ông lấy trăng non làm đề, vốn muốn thử xem tương lai con gái có điềm hiền thục hay không. Tái Nhi lập tức làm thơ ví vầng trăng như mũi kiếm cong, ánh sương lạnh muốn quét khắp chín châu.

Khí sát phạt trong thơ khiến Đường Quỳ càng nhớ lời Nhạc Quái năm xưa rằng con gái ông có số cầm đại binh.

Một người bà con là Diêu Tú Tài tới chơi. Nghe chuyện, ông khuyên Đường Quỳ đừng để con gái mải mê thơ văn, tốt nhất sớm tìm một chàng rể tốt. Đường Quỳ thấy có lý.

Đến năm Tái Nhi mười ba tuổi, vào dịp sinh nhật, họ hàng thân thích đều tới dự. Trong số đó có Diệu Cô, con gái dì, nhỏ hơn Tái Nhi một tuổi.

Mọi người nhân tiệc hỏi Tái Nhi muốn noi theo vị nữ thánh hiền nào. Nàng trả lời trong hàng liệt nữ không có Khổng Tử, còn mình chỉ có tấm lòng muốn học theo Mạnh Tử. Họ hàng nghe nàng nói lớn như vậy càng thúc Đường Quỳ tìm chồng cho con.

Tái Nhi lại thẳng thắn:
“Con không lấy chồng. Phụng dưỡng cha tới cuối đời rồi sẽ xuất gia học đạo.”

Lão Mai ở bên nghe vậy cũng nói lớn rằng mình quyết không lấy chồng. Người trong họ trách Đường Quỳ gia giáo quá lỏng, để cả con gái lẫn tỳ nữ tự quyết chuyện hôn nhân.

Diêu Tú Tài đem đạo âm dương trong 《Dịch》 ra giảng, nói nam nữ phối hợp là lẽ thường của trời đất. Tái Nhi đáp: trời đất phân âm dương để sinh hóa vạn vật, nhưng chưa từng nghe nói âm phải “gả” cho dương hay mặt trăng phải “gả” cho mặt trời.

Cuối cùng mọi người đều quay sang Bào Thái Thái. Bà lại nói tam cương ngũ luân là đại đạo, con gái không thể cả đời không lấy chồng; ngay trong tiên gia cũng có những mối duyên phải hoàn tất. Bà nhận sẽ tự khuyên Tái Nhi.

Tối ấy, Tái Nhi giữ Diệu Cô ở lại chơi. Hai chị em cùng Bào Thái Thái ra sân thưởng trăng. Trời trong như nước, mây ngũ sắc dần tụ quanh vầng trăng sáng.

Tái Nhi nhìn hồi lâu, trong lòng bỗng dâng nỗi buồn không rõ nguyên do. Nàng hỏi Bào Thái Thái về tiền kiếp.

Bào Thái Thái biết thời cơ đã tới, bảo mọi người nghe kỹ:
“Nơi trên kia chính là nhà cũ của con. Con vốn là Hằng Nga Nguyệt Điện. Diệu Cô đây chính là Tố Anh, thị nữ cũ của con. Hàn Hoàng cũng đã đầu thai ở một nơi khác.”

Rồi bà kể toàn bộ chuyện hội Dao Trì, Thiên Lang Tinh cầu duyên, Hằng Nga dâng biểu và Ngọc Hoàng ra lệnh xuống trần.

Tái Nhi nghe xong như màn sương trong đầu đột nhiên vỡ ra. Nàng quỳ xuống:
“Con hiểu rồi. Thảo nào mỗi lần nhìn trăng lại thấy buồn. Bao giờ con mới trở lại Dao Đài?”

Bào Thái Thái an ủi rằng có bà ở đây thì không đáng sợ.

Diệu Cô biết mình là Tố Anh chuyển thế, lập tức nói từ nay không muốn về nhà nữa, chỉ muốn ở cạnh chị như kiếp trước.

Nhưng Bào Thái Thái nói món nợ lớn nhất của Tái Nhi vẫn chưa xong: nàng còn nửa năm duyên vợ chồng với Hậu Nghệ.

Tái Nhi rơi nước mắt, sợ phạm vào tình chướng rồi khó trở lại tiên đạo. Bào Thái Thái nhắc lời Nam Hải Đại Sĩ: món duyên đã định thì không thể quỵt; ngay cả Phật cũng không bẻ cong nhân quả. May thay Chức Nữ trên trời vẫn âm thầm bảo hộ, bà cũng đã có cách xoay xở khi thời cơ đến.

Đến sáng, Đường Quỳ nói sẽ viết thiếp ngày sinh của con gái gửi họ hàng, nhờ khắp nơi tìm chàng rể. Bào Thái Thái vui vẻ tán thành.

Một đầu sợi chỉ đỏ đã buộc ở Tế Ninh. Đầu kia, cô gái vừa nhớ lại mình từng là tiên tử Nguyệt Cung cũng buộc phải bước về phía món nợ chưa trả của kiếp trước.