Chương 26: Đồng Thuần Phong nghĩa giấu công tử Tư, Cao giám quân dùng kế lấy Lai Châu

Ở phủ Lai Châu có một thuật sĩ họ Đồng tên Nhiên, tinh thông tinh tượng, sấm vĩ, lại biết xem khí đoán gió. Ông thường tự ví mình với Lý Thuần Phong đời Đường, vì vậy người đời gọi là Đồng Thuần Phong. Tính ông ngay thẳng, xem tướng mà không chịu chiều lòng người, bởi vậy đi lại kinh sư nhiều năm vẫn chẳng được quyền quý ưa chuộng.

Thuở trước, khi huyện lệnh Giang Đô Tư Trung còn tại chức, Đồng Thuần Phong từng đến gặp. Tư Trung vốn ghét những kẻ giang hồ dựa thuật số kiếm ăn, ban đầu chỉ tiếp vì có người quen hết lời tiến cử. Không ngờ vừa nhìn, Đồng Nhiên đã nói thẳng rằng Tư công có tướng trung liệt, danh sẽ lưu hậu thế, nhưng trong vòng vài năm sẽ gặp đại họa liên lụy cả nhà.

Khi ấy trưởng tử Tư Thao mới mười hai tuổi đứng bên. Đồng Thuần Phong lại nhìn cậu bé rồi nói:
“Cả nhà có thể gặp nạn, riêng vị công tử này không ở trong số ấy. Sau này còn có ngày vì nước báo thù, vì cha mẹ làm rạng danh.”

Tư Trung nghe vậy nửa tin nửa ngờ. Hôm sau ông lại mời thuật sĩ tới hỏi. Đồng Nhiên vẫn không đổi lời, còn từ chối bốn lượng bạc xem tướng:
“Nếu người xem tướng chỉ nghĩ tới tiền, làm sao dám nói lời người khác không thích nghe?”

Tư Trung vì thế bắt đầu kính trọng ông.

Đến khi Yên Vương khởi binh, chiến cuộc lan xuống phía nam, lời tiên đoán năm xưa dần ứng. Tư Trung nhớ lại, biết mình đã chọn con đường làm trung thần thì khó tránh họa. Trước khi kinh thành thất thủ, ông gọi Tư Thao tới, ép con rời nhà để giữ hương hỏa, dặn hãy tới Lai Châu tìm Đồng Thuần Phong.

Tư Thao không nỡ rời cha mẹ, nhưng cuối cùng vẫn phải nghe lời. Cậu tới Lai Châu, Đồng Nhiên nghe rõ lai lịch liền bí mật giấu trong nhà.

Sau khi Chu Đệ lên ngôi, tin các trung thần bị truy trị truyền tới. Đồng Thuần Phong càng chắc rằng Tư Thao không thể lộ mặt. Ông nhìn thiên tượng lại thấy một luồng khí lạ nổi ở vùng Tế Thủy, đoán ứng với nữ chủ đang xuất thế. Cùng lúc, tin Đường Nguyệt Quân dựng cờ tôn Kiến Văn, đã lấy Thanh Châu truyền tới.

Đồng Nhiên nói với Tư Thao:
“Cơ hội của công tử đến rồi. Nếu chỉ trốn để giữ mạng thì lời năm xưa mới ứng một nửa. Muốn báo quốc, phải tìm vị nữ chủ kia.”

Hai người chuẩn bị hành lý, lên đường về phía Thanh Châu.

Đi chưa đầy hai ngày, họ gặp một toán quân đeo khăn đỏ. Ban đầu binh sĩ nghi là gian tế, định trói lại đưa đi. Đồng Thuần Phong bình tĩnh nói mình mang quân cơ, xin gặp vị tướng đóng trại phía trước.

Đại trại ấy do Tân Đại Đao trấn giữ. Nghe có người từ Lai Châu tới báo việc quan trọng, Tân Đại Đao cho đưa vào. Đồng Nhiên nói thẳng mình có thể làm nội ứng để lấy Lai Châu, nhưng kế cụ thể chỉ xin trình người nắm quân cơ.

Tin được báo về. Cao Hàm Ninh lúc này phụ trách một cánh quân, vốn có tài văn võ, lập tức triệu họ tới hỏi. Đồng Thuần Phong trình bày tình hình binh lực, tên các viên chỉ huy, bố trí cửa thành và những người trong phủ có thể tin cậy.

Cao Hàm Ninh chỉ hỏi một câu:
“Muốn lấy thành nhanh nhất, bốn chữ nào làm cương lĩnh?”

Đồng Nhiên đáp:
“Trong ứng ngoài hợp.”

Cao Hàm Ninh gật đầu, lập tức viết ba phong mật lệnh, giao riêng cho Đồng Thuần Phong, Lưu Siêu và những người sẽ phối hợp. Ông không công khai kế trước toàn quân, chỉ định rõ giờ, nơi, hiệu lệnh.

Một đội kỵ binh tinh nhuệ được lệnh đi gấp về Lai Châu; Tân Đại Đao, Đổng Ngạn Cảo cùng các tướng mỗi người nhận một nhiệm vụ, không ai được tự tiện thay đổi.

Đồng Thuần Phong và Tư Thao trở về thành trước. Lưu Siêu cùng vài người cải trang theo vào. Đến nơi, họ mới mở mật lệnh.

Đồng Nhiên phải chuẩn bị tín hiệu trên thành. Lưu Siêu phụ trách cửa tây, giữ lối để đại quân ngoài thành tiến vào. Một cánh khác tập hợp những người đáng tin, dùng tiếng hô làm nghi binh khiến quân giữ thành tưởng nghĩa quân đã tràn tới rất đông.

Mọi việc đều dựa vào người trong thành, tốc độ và sự phối hợp đúng giờ, chứ không phải đánh trực diện vào tường thành.

Đêm đã khuya, tín hiệu từ ngoài thành xuất hiện. Đồng Thuần Phong đáp lại. Một đội nghĩa sĩ vượt lên khu vực phòng thủ, mở đường cho quân phía sau. Trong thành lập tức nổi tiếng hô, lửa báo hiệu bốc lên ở nơi đã định.

Quân giữ Lai Châu trở tay không kịp. Một số chống cự, số khác vì chưa biết địch đông ít đã tự rối. Lưu Siêu giữ được cửa thành. Các cánh quân của Nguyệt Quân theo kế nối nhau tiến vào.

Cao Hàm Ninh đến sau, không đem toàn bộ đại quân vào thành mà trước tiên đóng lực lượng chủ yếu bên ngoài, chỉ cho những đội cần thiết tiếp quản các điểm trọng yếu. Khi cục diện yên, ông lập tức ra lệnh cấm quân sĩ quấy nhiễu dân, giữ nguyên các nha lại có thể tiếp tục làm việc.

Ông công bố rằng những viên quan thanh liêm, không hại dân, vẫn được xét dùng; người có tội tham ngược sẽ cho dân cáo giác rồi mới xử. Trong cáo thị, ông nhấn mạnh nghĩa quân phụng chính sóc Kiến Văn, mục đích là cần vương chứ không phải vào thành cướp của.

Chưa đầy hai ngày, hàng nghìn dân chúng tới trước quân môn. Có người xin bảo lãnh một huyện lệnh nổi tiếng thanh liêm, lại có người tố cáo những viên quan lâu nay tham tàn. Cao Hàm Ninh không xử theo lời đồn ngay, sai đem hồ sơ và nhân chứng tới đối chất.

Ngự Dương Tử lúc ấy đã đem đại quân tiến tới địa giới Lai Châu. Gặp Cao Hàm Ninh, ông khen việc lấy thành và ổn định dân tình trong cùng một ngày rất hợp quân pháp.

Cao Hàm Ninh lại nhường công:
“Đầu mối do Đồng Nhiên mở, các tướng cùng làm. Tôi chỉ theo thế mà dùng.”

Ngự Dương càng quý thái độ ấy.

Đồng Thuần Phong được ghi công đầu nhưng liên tục từ chối lời khen. Ông chỉ đưa Tư Thao ra trước quân sư, kể đây là con của vị trung thần đã biết trước gia nạn mà vẫn không đổi tiết.

Ngự Dương Tử nghe xong rất cảm động:
“Người cha lấy chết giữ nghĩa, người con lấy sống nối nghĩa. Cả hai đều khó.”

Tư Thao quỳ xin được vào quân, không cầu chức lớn, chỉ mong một ngày có thể báo thù nhà, giúp Kiến Văn phục vị.

Ngự Dương nhận lời.

Lai Châu vừa về tay nghĩa quân, thế liên kết giữa Thanh Châu và vùng duyên hải được mở thêm một đoạn. Nhưng phía đông còn Đăng Châu, nơi Trương Tín giữ trọng binh cho triều Vĩnh Lạc. Ngự Dương hiểu muốn yên hậu phương thì trận ấy mới thật sự khó.

Ông hợp quân cùng Cao Hàm Ninh, chuẩn bị tiến về Đăng Châu.

Còn Đồng Thuần Phong từ một thuật sĩ từng bị quyền quý chê là nói gở, nay đã dùng chính cái nhìn thời thế của mình cứu được hậu duệ trung thần và mở một tòa thành cho nghĩa quân. Lời đoán năm xưa bắt đầu bước sang phần thứ hai.

Lai Châu được lấy bằng sự phối hợp giữa người trong thành và quân ngoài thành, nhưng Cao Hàm Ninh vẫn nhắc các tướng rằng cách ấy chỉ thành công vì có người bản địa hiểu địa thế và dân tâm. Một kế dùng được một lần không nên biến thành khuôn mẫu. Nếu sau này gặp thành không có nội ứng mà vẫn bắt binh sĩ bắt chước, kết quả chỉ là tự đưa quân vào chỗ nguy. Đồng Thuần Phong cũng đồng ý, nói thuật số chỉ giúp nhìn thời, còn việc thành bại vẫn phải dựa vào người.

Ngự Dương Tử nghe xong càng quyết định phải lập hồ sơ riêng về từng phủ huyện: ai đang giữ quân, dân ghét hay kính quan nào, kho lương ở đâu, những gia đình trung với Kiến Văn còn lại bao nhiêu. Ông nói lấy thiên hạ không thể chỉ nhìn bản đồ; mỗi thành đều có lịch sử, quan hệ và lòng người riêng. Từ Lai Châu trở đi, nghĩa quân bắt đầu có cách thu thập tin tức có hệ thống hơn trước.