Chương 1: Tây Vương Mẫu mở yến Dao Trì, Thiên Lang Tinh cầu duyên Nguyệt Điện
Nữ tiên được nói tới trong bộ sách này chính là Đường Tái Nhi, tương truyền vốn là Hằng Nga ở Nguyệt Điện giáng thế. Khi Yên Vương đem quân đánh chiếm Nam Đô, Tái Nhi khởi binh cần vương, hơn hai mươi năm vẫn tôn phụng niên hiệu và ngôi vị của Kiến Văn Đế. Câu chuyện có liên quan đến chính sử nhưng lại kể theo một đường khác với sử sách, bởi vậy mới mang tên 《Nữ Tiên Ngoại Sử》.
Người kể chuyện biết độc giả khó tránh nghi ngờ: vì sao vừa mở đầu đã nói Đường Tái Nhi là Hằng Nga đầu thai? Muốn hiểu điều đó, trước hết phải kể từ một chuyện rất xa.
Đời Tống Chân Tông, hoàng đế hiếm con nối dõi, dựng Chiêu Linh cung để cầu tự. Lòng thành thấu tới thiên đình. Ngọc Hoàng hỏi các tiên chân, tinh tú xem ai chịu xuống trần làm thiên tử thái bình của nhà Tống. Hai ban im lặng, chỉ có Xích Cước Đại Tiên mỉm cười. Ngọc Hoàng nói một nụ cười đã là động tình, bèn cho ông xuống thế. Sau khi sinh ra, thái tử khóc không ngừng. Một lão đạo sĩ tới cung, vuốt đầu đứa trẻ và nhắc rằng đã cười thì chớ khóc, lại nói Văn Khúc, Võ Khúc đều sẽ xuống giúp. Quả nhiên đứa trẻ nín khóc, về sau chính là Tống Nhân Tông; Văn Khúc ứng vào Văn Ngạn Bác, Võ Khúc ứng vào Địch Thanh.
Người kể từ đó bàn rằng tiên Phật vốn lấy thanh tĩnh làm gốc, chỉ cần một niệm động lên đã có thể thành duyên. Duyên ấy có thể do vui, giận, ân, oán mà sinh, rồi kéo theo vô số việc ở nhân gian. Những trung thần, nghĩa sĩ, anh hùng đời trước nhiều người sau khi mất được tôn làm thần; phụ nữ lập công cũng không hiếm. Vì vậy chuyện một nữ tiên xuống thế làm người, xét theo lối nhìn của bộ truyện, chẳng có gì đáng kinh ngạc.
Nói về thiên giới, nơi Dao Trì của Tây Vương Mẫu ở phía tây Đông Thiên. Đó không phải hồ nước phàm mà là tinh túy của ngọc kết thành. Phía bắc hồ có ba điện lớn, chính giữa là Bích Đào điện, hai bên là Thanh Loan và Thạch Lân. Cây bàn đào ở phía nam Dao Trì cao lớn khác thường, hấp thụ tinh hoa của ngọc thủy, vạn năm mới kết quả. Ăn một quả có thể thọ ngang trời đất, ăn ba quả lại có thể vượt nhiều kiếp.
Lần mở hội này, bàn đào kết trái nhiều hơn mọi lần. Tây Vương Mẫu không chỉ mời Phật, Bồ Tát, Đạo Tổ, Thiên Đế và các bậc đại tiên, mà còn cho nhiều tản tiên, tinh tú được dự. Chư Phật, chư tiên lần lượt tới. Cuối cùng Ngọc Hoàng ngự xe quỳnh xanh, cờ mây tím dẫn đường, uy nghi tiến vào.
Trước khi nhập tiệc, Ngọc Hoàng nói vận số sắp đổi, dân gian sẽ trải qua nhiều phen binh kiếp. Lâu Kim Túc đã được lệnh xuống trần dẹp loạn; nay Thiên Lang Tinh cũng phải xuống thế. Theo sổ định số, hơn năm triệu sinh linh đáng chịu nạn, nhưng hễ ai từng có một việc thiện hay một niệm lành đều được xét giảm. Như Lai nghe vậy chắp tay khen lòng hiếu sinh.
Tiệc được sắp theo phẩm vị. Như Lai ngồi chính giữa, Tam Thanh, các Phật, Bồ Tát, Thiên Tôn, chân nhân và nhiều nữ tiên đều có chỗ. Trong hàng nữ tiên có Cửu Thiên Huyền Nữ, Quỷ Mẫu Thiên Tôn, Chức Nữ, Hằng Nga, Hà Tiên Cô, Ma Cô, Bào Đạo Cô cùng nhiều người khác.
Mỗi vị được một quả bàn đào, riêng những bậc tôn quý được thêm. Như Lai cầm quả đào, đọc một bài kệ nhắc rằng đào có thể sống vạn năm mà người trần trăm tuổi đã khó; chiếc bè báu của đạo pháp tuy có đó, nhưng mấy ai thực sự vượt được bến mê.
Trong bữa tiệc cũng có chuyện vui. Ca Diếp nhìn đào mà thèm, A Nan thấy thế bật cười, Như Lai chia thêm cho cả hai. Thái Thượng Lão Quân cho hai đồng tử cùng ăn một quả. Hạc và hươu của Nam Cực Tiên Ông cũng được một miếng. Thiện Tài đứng nhìn, Nam Hải Đại Sĩ bèn cho một quả. Đấu Chiến Thắng Phật lại pha trò chuyện năm xưa từng trộm đào, khiến cả tiệc bật cười.
Hằng Nga có hai tiên nữ thân cận là Tố Anh và Hàn Hoàng. Nàng chia đào của mình cho hai người. Tây Vương Mẫu thấy vậy sai lấy thêm một quả trao riêng cho Hằng Nga, nói: “Sắp phải xa nhau, nay đặc biệt tặng thêm một quả.”
Hằng Nga nghe chữ “xa nhau” liền sinh nghi. Nàng không dám nhận, cho rằng Phật Tổ, Đạo Tổ cũng chỉ có hai quả, mình đâu có đức gì hơn. Nam Hải Đại Sĩ khuyên rằng Vương Mẫu nên tặng, Hằng Nga cũng nên nhận. Nàng mới miễn cưỡng lĩnh lấy, rồi tới trước Đại Sĩ xin chỉ dạy tương lai.
Đại Sĩ hỏi nàng có còn nhớ lúc chạy lên mặt trăng không. Năm xưa Tây Vương Mẫu ban thuốc trường sinh cho Hậu Nghệ; Hằng Nga khi còn là vợ Hậu Nghệ đã lấy thuốc rồi bay lên Nguyệt Cung. Duyên giữa hai người tuy trải ngàn năm vẫn còn một phần chưa dứt.
Hằng Nga nói mình ở cung trăng thanh tu đã lâu, tình niệm từ lâu quét sạch. Đại Sĩ giải rằng duyên có hai loại: duyên lành do tình mà hợp, duyên dữ do nghiệp mà va chạm. Có những món nợ không phải muốn tránh là tránh được. Người phàm thường chìm trong đó, tiên gia có thể vượt lên, nhưng khi số tới vẫn phải hoàn tất phần chưa xong.
Tan tiệc, Hằng Nga lại hỏi Tây Vương Mẫu. Vương Mẫu chỉ dặn: “Tương lai phải giống như hiện tại, chớ quên cuộc hội hôm nay.” Hằng Nga càng bất an, nhưng vẫn cưỡi Thanh Loan, dẫn Tố Anh và Hàn Hoàng trở về Quảng Hàn.
Không ngờ trên đường, Thiên Lang Tinh đột ngột xuất hiện chặn lại. Hắn vốn đã được Ngọc Hoàng lệnh xuống trần, sau này sẽ trở thành một vị đế vương mới của Đại Minh, nhưng trước khi đi lại vì mê sắc Hằng Nga mà lén tới Nguyệt Điện. Hắn nói mình sẽ làm thiên tử ba mươi bốn năm, cần một hoàng hậu vừa ý, muốn Hằng Nga cùng xuống trần, còn hai tiên nữ có thể làm phi.
Hằng Nga nổi giận, nói hắn đã được thiên ân còn dám trái thiên luật. Thiên Lang vẫn cố dùng thân phận đế vương tương lai để thuyết phục. Hằng Nga quở trách gay gắt. Thấy không thể nói được, hắn định dùng sức ép nàng theo mình.
Hằng Nga lập tức hóa thành kim quang bay vào cung Chức Nữ. Thiên Lang biết Chức Nữ là cháu gái Thiên Đế, không dám đuổi vào, sợ sự việc bị tâu lên, nên vội rời Nam Thiên Môn xuống trần đầu thai.
Chức Nữ nghe Hằng Nga kể chuyện thì tức giận thay. Nhưng nàng nhìn khí sắc Hằng Nga, nhận ra một niệm giận dữ đã làm tiên khí dao động, e rằng việc xuống trần quả thật nằm trong định số. Hằng Nga càng đau lòng vì nhớ lại lời Vương Mẫu và Đại Sĩ.
Trở về Quảng Hàn, Hằng Nga còn biết Thiên Lang trước đó đã xông vào cung, quấy nhiễu các tiên nữ và bị Ngọc Thố đánh đuổi. Nàng lập tức viết biểu tâu Ngọc Hoàng, xin bắt Thiên Lang về trị tội.
Trong biểu, nàng nói thiên luật nghiêm cấm tà niệm, tiên phủ càng trọng thanh tĩnh; Thiên Lang đã nhận thiên mệnh mà vẫn trái hạn giờ, xông vào Quảng Hàn, định cưỡng ép tiên chân, phẩm hạnh như vậy sau khi làm vua rất có thể làm hại trung lương và dân chúng. Nàng xin thiên đình thu hồi mệnh lệnh.
Ngọc Hoàng đọc xong, cho gọi Hằng Nga tới. Ngài nói phúc làm đế vương của Thiên Lang do nghiệp phúc bản thân tích lại chứ không phải Ngọc Hoàng tùy ý ban. Tai kiếp của dân gian cũng do vận số và nghiệp chung mà thành. Thiên đình chỉ thuận theo số mà thi hành thưởng phạt, không phải tùy tiện tạo ra số mệnh.
Rồi Ngọc Hoàng báo một điều khiến Hằng Nga kinh hãi: sau khi Thiên Lang lên ngôi còn có một đại kiếp khác, và chính Hằng Nga phải xuống trần chủ trì việc ấy, đồng thời kết thúc món duyên cũ chưa xong.
Hằng Nga xin chịu bất cứ việc khổ nào trên trời thay cho việc xuống nhân gian. Nàng sợ bước vào tình duyên trần thế sẽ bị nghiệp buộc, khó trở về thanh tịnh. Ngọc Hoàng nói định số không thể cưỡng, nhưng nàng có căn tu sâu, nếu giữ được linh căn thì vẫn có ngày trở lại.
Quỷ Mẫu Thiên Tôn nghe vậy xin xuống giúp Hằng Nga. Ngọc Hoàng bảo bà cũng là người có tên trong vận số, nhưng thời cơ chưa tới.
Hằng Nga cuối cùng chấp nhận thiên mệnh và hỏi mình phải làm gì để tránh tạo sát nghiệp. Ngọc Hoàng răn bốn việc lớn: khi luân thường sụp đổ phải nâng đỡ; khi lòng người phản loạn phải chỉnh lại; phải biểu dương trung tiết; phải trừng trị kẻ phản nghịch gian tà. Nếu thưởng phạt đúng nghĩa, ấy là công chứ không phải tội.
Chức Nữ sau đó lại khuyên Hằng Nga giữ vững bản tâm, đồng thời hứa nhờ Bào Đạo Cô xuống trần dìu dắt nàng. Tố Anh và Hàn Hoàng cũng muốn đi theo nhưng chưa có sắc lệnh nên không được phép.
Hằng Nga viết thư từ biệt Vương Mẫu, Nam Hải Đại Sĩ và Chức Nữ, rồi theo Tống Sinh Tiên Nữ rời Nguyệt Điện, xuống nhân gian đầu thai.
Một nữ tiên rời Quảng Hàn. Một tinh tú đã vào hoàng gia. Những món nợ từ kiếp trước cùng đại kiếp của nhà Minh từ đây bắt đầu nối vào nhau.

Ghi chú cá nhân
Chỉ mình bạn thấy